قرآن

 

در زمان حیات پیامبر، مسلمانان قرآن را حفظ می‌کردند و چون هنوز قرآن بر پیامبر وحی می‌شد و متن آن ناقص بود و امکان «کتاب ساختن» آن وجود نداشت. در زمان حیات پیامبر ۳۷ نفر حافظ کل قرآن بودند و تعداد کاتبان وحی که برای خود نسخه‌ای برمی‌گرفتند به بیش از پنجاه نفر می‌رسیده‌است.

در زمان ابو بکر«زید بن ثابت» که از کاتبان وحی و حافظ قرآن بود، مأمور جمع آوری قرآن شد. این امر تا زمان عثمان طول کشید و اولین نسخه تائید شد که  معروف به مصحف عثمانی است و به خط کوفی ابتدایی بود. این کار در فاصله سالهای ۲۴ تا ۳۰ هجری انجام شد و از روی آن ۵ یا شش نسخه تهیه شد. دو نسخه در مکه و مدینه نگهداری شد و باقی نسخه‌ها به همراه یک حافظ قرآن که نقش راهنمای درست خوانی را داشت، به بصره، کوفه، شام و بحرین ارسال شد. عثمان برای دستیابی به یگانگی متن قرآن دستور داد، تمام نوشته‌های موجود قرآن را با آب و سرکه جوشانده و محو کنند، تا ریشه نزاع و اختلاف بین مسلمانان از بین برود

نسخه عثمان به خط عربی اولیه نوشته شده بود، که بدون علامت‌گذاری، اعراب و حروف «والی»(حروفی که نوشته می‌شود و خوانده نمی‌شود) است. تا زمانی که اسلام محدود به سرزمینهای عرب زبان بود، اعراب مشکلی در قرائت قرآن نداشتند. اما با گسترش سرزمینهای اسلامی مردمان غیرعرب زبان نمی‌توانستند قرآن را درست بخوانند. برای حل مشکلات ناشی از آن و مقابله با اشتباه خواندن قرآن به دستور علی «ابوالاسود دوئلی» اقدام به اعراب گذاری قرآن نمود. روش او برای این کار بر اساس شیوه رسم الخط سریانی بود. سپس در طی قرن اول به دستور خلفا و امرای اموی «یحیی بن عامر» و «نصر بن عاصم» حروف مشابه نظیر ب، ت و ث را نقطه گذاری کردند. یزید فارسی حرف «الف» را به قرآن افزود(در عربی الف و همزه دو حرف متفاوت محسوب می‌شود.) در قرن دوم هجری «ابوعبدالرحمن خلیل بن احمد بصری» که اصلیتش ایرانی است، علم نحو و عروض را ابداع کرد و علائم همزه، تشدید و ساکن را وضع کرد و روش امروزی ثبت حرکات را ایجاد کرد. در طی قرن سوم هجری رسم الخط قرآنی معیار(استاندارد) موجو بوده‌است و ابوحاتم سجستانی(سیستانی) رساله‌ای در رسم الخط قرآن نگاشته، که بخش‌هایی از آن امروزه موجود است. همچنین خط عربی بتدریج طی چند قرن از «کوفی اولیه» به «نسخ» که امروزه قرآن را بدان می‌نویسند، تحول یافت.

به سوره‌هایی از قرآن که منسوب به زمان اقامت محمد در مکه، و پیش از مهاجرت به مدینه هستند، مکی می‌گویند.

موضوعات این سوره‌ها بیشتر تبیین اصول عقائد، خدا، قیامت، بهشت و جهنم و دعوت به توحید است. وجود بحث با مشرکان و نقد نظریات آنان و نیز داستان‌های پیامبران و پیروان و مخالفان آنان از دیگر مطالبی است که در آن‌ها دیده می‌شود. در این سوره‌ها سوگند بسیار دیده می‌شود و در اول آیات از عبارت «یا ایها الناس» بیشتر از «یا ایها الذین آمنوا» استفاده شده‌است.

سوره‌هایی از قرآن که منسوب به سال‌های پس از مهاجرت محمد به مدینه هستند مدنی می‌گویند.

این سوره‌ها و آیات موجود در آن طولانی هستند. از مطالب مطرح شده در این سوره‌ها می‌توان به بحث‌ها با اهل کتاب، یهودی و نصاری، و دعوت آن‌ها به توحید اسلام، دعوت به جهاد و بیان احکام فردی و اجتماعی مانند نماز، روزه، زکات، خمس، حدود، قصاص، اهل ذمه، جزیه و ارث اشاره کرد.

نسخه‌ای که امروزه بیشترین استفاده را دارد در سال ۱۹۲۲ (میلادی) توسط دانشگاه الازهر مصر تایید شده‌است و اکثریت قریب به اتفاق دانشمندان شیعه نیز معتقدند چیزی از آن کاسته یا به آن افزوده نشده‌است.

در خواندن متن واحد قرآن چهارده شیوه یا روایت مختلف وجود داشته‌است. مشهورترین روایت که امروزه قرآن را بر اساس آن اعراب گذاری می‌کنند، روایت حفص از عاصم کوفی است، که به علی می ‌رسد. تمام قرآن‌هایی که در ایران به چاپ می‌رسد از جهت صحت کتابت و انطباق با این قرائت در اداره نظارت بر چاپ و نشر قرآن کریم سازمان تبلیغات اسلامی مورد بررسی قرار می‌گیرد و این مسأله در پایان تمام قرآن‌ها ذکر شده‌است.

چنانکه حافظ می‌گوید:

قرآن ز بر بخوانی در چارده روایت

 

عشقت رسد به فریاد ار خود بسان حافظ

این چهارده روایت در تلفظ حروف و اعراب اندکی متفاوت هستند. مثلاً در قرائت مشهور حفص از عاصم آمده‌است: ملك يوم الدين (م با الف مقصوره که مالک خوانده می‌شود) و در قرائت مشهور دیگر مَلك يوم الدين.

 

اکثریت قریب به اتفاق ایرانیان قرآن را بدون آنکه معنی آنرا بدانند به عربی می خوانند. به این دلیل نمیتوان با چنین اکثریتی بحثی عاقلانه در مورد مفاهیم قرآن داشت.
ولی بهرحال باید در چنین شرایطی در پی اعلام نظر آقای سروش که بعنوان یکی از عالمان رژیم حکومت اسلامی که گفته اند قرآن زائیده حالات و شرایط زمانی حضرت نبی بوده،  لااقل قرآن را به ترتیب زمان نوشتن آن در زمان حضرت محمد خواند. بدین ترتیب خواننده خواهد دید که اولین آیات در سیزده سال اقامت رسول در مکه چه حال و هوائی دارد و آیات مدنی بعد از هجرت و پیروزی در جنگ ها  چگونه از جایگاه قدرت نوشته شده است.

ذیلاً از وب سایت زندیق ترجمه تمام قرآن را خواهیم خواند و توصیه میشود آنرا به ترتیب زمانی خواند. http://www.zandiq.com/quran

 

قرآن تارنمای زندیق*


 

جزء شماره سوره نام سوره برگردان پارسی شمار آیات مکی/مدنی ترتیب زمانی
1 1 سورة الفاتحة باز کردن 7 مکی 5
2،3 2 سورة البقرة گوساله ماده 286 مدنی 87
4 3 سورة آل عمران خانواده عمران 200 مدنی 89
5،6 4 سورة النساء زنان 176 مدنی 92
7 5 سورة المائدة غذا 120 مدنی 112
8 6 سورة الأنعام چارپایان 165 مکی 55
9 7 سورة الأعراف بلندی ها 206 مکی 39
10 8 سورة الأنفال قناعم جنگی 75 مدنی 88
11 9 سورة التوبة توبه 129 مدنی 113
  10 سورة يونس یونس 109 مکی 51
12 11 سورة هود هود 123 مکی 52
13 12 سورة يوسف یوسف 111 مکی 53
  13 سورة الرعد رعد و برق 43 مدنی 96
  14 سورة إبراهيم ابراهیم 52 مکی 72
14 15 سورة الحجر سنگ 99 مکی 54
  16 سورة النحل زنبور 128 مکی 70
15 17 سورة الإسراء فرزندان اسرائیل 111 مکی 50
16 18 سورة الكهف غار 110 مکی 69
  19 سورة مريم مریم 98 مکی 44
  20 سورة طه طا ها 135 مکی 45
17 21 سورة الأنبياء پیامبران 112 مکی 73
  22 سورة الحج حج 78 مدنی 103
18 23 سورة المؤمنون باورمندان 118 مکی 74
  24 سورة النّور نور 64 مدنی 102
19 25 سورة الفرقان محک 77 مکی 42
  26 سورة الشعراء چکامه سرایان 227 مکی 47
20 27 سورة النّمل مورچه 93 مکی 48
  28 سورة القصص داستان ها 88 مکی 49
21 29 سورة العنكبوت عنکبوت 69 مکی 85
  30 سورة الرّوم روم 60 مکی 84
  31 سورة لقمان لقمان 34 مکی 57
  32 سورة السجدة سجده 30 مکی 75
22 33 سورة الأحزاب هم پیمانان 73 مدنی 90
  34 سورة سبا سبا 54 مکی 58
  35 سورة فاطر آفریننده 45 مکی 43
23 36 سورة يس یا سین 83 مکی 41
  37 سورة الصافات فرشتگان صف بسته 182 مکی 56
  38 سورة ص صاد 88 مکی 38
24 39 سورة الزمر همراهان 75 مکی 59
  40 سورة غافر آمرزنده 85 مکی 60
25 41 سورة فصّلت وحی های بخوبی فصل بندی شده 54 مکی 61
  42 سورة الشورى مشورت کردن 53 مکی 62
  43 سورة الزخرف زینت 89 مکی 63
  44 سورة الدّخان دود 59 مکی 64
  45 سورة الجاثية زانو زننده 37 مکی 65
26 46 سورة الأحقاف ریگستانها 35 مکی 66
  47 سورة محمد محمد 38 مدنی 96
  48 سورة الفتح فتح کردن 29 مدنی 111
  49 سورة الحجرات اتاقها 18 مدنی 106
  50 سورة ق قاف 45 مکی 34
27 51 سورة الذاريات بادهای خاک پراکن 60 مکی 67
  52 سورة الطور کوه طور 49 مکی 76
  53 سورة النجم ستاه 62 مکی 23
  54 سورة القمر ماه 55 مکی 37
  55 سورة الرحمن بخشنده 78 مدنی 97
  56 سورة الواقعة روز رستاخیز 96 مکی 46
  57 سورة الحديد آهن 29 مدنی 94
28 58 سورة المجادلة ستیز کردن 22 مدنی 105
  59 سورة الحشر راندن 24 مدنی 101
  60 سورة الممتحنة زن امتحان شده 13 مدنی 91
  61 سورة الصف مراتب 14 مدنی 109
  62 سورة الجمعة آدینه روز 11 مدنی 110
  63 سورة المنافقون دو رویان 11 مدنی 104
  64 سورة التغابن متغلبان 18 مدنی 108
  65 سورة الطلاق جدایی 12 مدنی 99
  66 سورة التحريم حرام کردن 12 مدنی 107
29 67 سورة الملك پادشاهی 30 مکی 77
  68 سورة القلم نوشت افزار 52 مکی 2
  69 سورة الحاقة اجتناب ناپذیر 52 مکی 78
  70 سورة المعارج نردبانها 44 مکی 79
  71 سورة نوح نوح 28 مکی 71
  72 سورة الجن دیو 28 مکی 40
  73 سورة المزّمّل جامه بر خود پیچیده 20 مکی 3
  74 سورة المدّثر جامه در سر کشیده 56 مکی 4
  75 سورة القيامة رستاخیز 40 مکی 31
  76 سورة الإنسان انسان 31 مدنی 98
  77 سورة المرسلات بادها 50 مکی 33
  78 سورة االنبا خبر 40 مکی 80
  79 سورة النازعات فرشتگان گیرنده جان 46 مکی 81
  80 سورة عبس روی ترش کردن 42 مکی 24
  81 سورة التكوير تاریک شدن 29 مکی 7
  82 سورة الإنفطار شکافتن 19 مکی 82
  83 سورة المطفّفين کم فروشان 36 مکی 86
  84 سورة الإنشقاق شکافته شدن 25 مکی 83
  85 سورة البروج برجها 22 مکی 27
  86 سورة الطارق آنچه در شب آید 17 مکی 36
  87 سورة الأعلى بالاترین 19 مکی 8
  88 سورة الغاشية پوشنده 26 مکی 68
  89 سورة الفجر سپیده صبح 30 مکی 10
30 90 سورة البلد شهر 20 مکی 35
  91 سورة الشمس آفتاب 15 مکی 26
  92 سورة الليل شب 21 مکی 9
  93 سورة الضحى آغاز روز 11 مکی 11
  94 سورة الشرح گشودن 8 مکی 12
  95 سورة التين انجیر 8 مکی 28
  96 سورة العلق خون لخته 19 مکی 1
  97 سورة القدر تقدیر 5 مکی 25
  98 سورة البينة برهان روشن 8 مدنی 100
  99 سورة الزلزلة لرزش 8 مدنی 93
  100 سورة العاديات اسبان دونده 11 مکی 14
  101 سورة القارعة کوبنده 11 مکی 30
  102 سورة التكاثر افزون خواهی 8 مکی 16
  103 سورة العصر زمان 3 مکی 13
  104 سورة الهمزة عیب جو 9 مکی 32
  105 سورة الفيل فیل 5 مکی 19
  106 سورة قريش قبیله قریش 4 مکی 29
  107 سورة الماعون بایسته های روزمره 7 مکی 16
  108 سورة الكوثر فراوانی 3 مکی 14
  109 سورة الكافرون ناباوران 6 مکی 17
  110 سورة النصر یاری 3 مدنی 114
  111 سورة المسد لیف خرما 5 مکی 6
  112 سورة الإخلاص یگانگی 4 مکی 22
  113 سورة الفلق صبحگاه 5 مکی 20
  114 سورة النّاس مردم 6 مکی 21



 

*ترتیب زمانی آیات و مکی یا مدنی بودن آنها بر اساس تاریخ قرآن، توسط علامه ابو عبدالله الزنجانی

توسط آرش بيخدا